Dlaczego Linux

 

Witaj użytkowniku! Trafiłeś tutaj, bo pewnie słyszałeś o alternatywnym do Windowsa systemie operacyjnym zwanym LINUX. Być może zastanawiasz się nad wypróbowaniem tego tak zwanego Linuxa, ale w twojej głowie jest dużo pytań i niewiadomych, i jak każdy człowiek boisz się spróbować czegoś, czego nie rozumiesz. W przypadku komputerów obawiasz się, że podczas instalacji, użytkowania i szukania rozwiązań na problemy techniczne pojawią się sytuacje, które cię mogą przerastać, ponieważ nie masz wystarczającej wiedzy, więc wolisz nie zabierać się za coś co możesz zepsuć. Mimo tego, ze twoje obawy są uzasadnione, to w obecnych czasach zaplecze techniczne i grupy wsparcia systemu Linux są tak duże, że w sieci można znaleźć rozwiązanie prawie każdego problemu.

Innymi słowy korzystanie z Linuxa wymaga włożenia pracy, ale nie skupiajmy się na tym teraz – teraz porozmawiajmy o systemie operacyjnym Linux!

 

Co to jest Linux ?

Definicja czym jest Linux jest bardzo szeroka. Co nas na początek interesuje bez wchodzenia w specjalistyczną terminologię – Linux, obok Windowsa i MacOS, jest systemem operacyjnym, który jest dystrybuowany w modelu open source (otwarte oprogramowanie, w którym kod źródłowy jest publicznie dostępny i może być dowolnie modyfikowany). Linux jest obecnie wykorzystywany najczęściej na serwerach stron internetowych, w smartfonach jak np. Android oraz (co nas najbardziej interesuje) ma możliwość instalacji na komputerach osobistych jako system operacyjny.

 

Dlaczego zastanawiasz się nad wypróbowaniem Linuxa?

Powody ku temu są różne:

• Jesteś rozczarowany nowym Windowsem 11. W październiku 2025 skończyło się wsparcie dla Windows 10 i twój komputer „nagle” nie nadaje się już do pracy. Więc zaktualizowałeś system do nowej wersji, która pogarsza twój komfort użytkowania: problematyczne aktualizacje, spadki wydajności, czy wentylator, który nie radzi sobie z chłodzeniem sprzętu. I później zaczynasz zwracasz uwagę coraz bardziej na to co robisz na swoim komputerze.
• Chcesz poszerzyć swoją wiedzę komputerową. Komputery to nie tylko Windows i MacOS, ale również Linux. Byłbyś zaskoczony ile i jakie programy działają na Linuxie. Być może dotychczasowe korzystanie z komputera przestało ci sprawiać przyjemność i szukasz czegoś innego? Czegoś ciekawszego?
• Stajesz się bardziej świadomy prywatności korzystając z komputera i Internetu. Mówi się że nie ma 100%-owej prywatności w Internecie… bo to prawda. Wszystko co robisz pozostawia jakiś ślad, ale ten ślad można zminimalizować poprzez odpowiedzialne i świadome korzystanie z komputera.

 

No to czym właściwie jest Linux ?

Jest to system operacyjny, który oferuje kontrolę i swobodę w działaniu i użytkowaniu. Działa na różnych urządzeniach takich jak komputery, telefony, serwery co czyni go bardzo wszechstronnym systemem. Ze względu na swoją budowę jest mniej podatny na wirusy i oprogramowanie szpiegujące niż inne systemy. Można dowoli modyfikować system pod swoje oczekiwania i potrzeby. Dzięki temu, że można go dostosowywać do własnych potrzeb wszystko co dzieje się na tym systemie jest uzależnione od ciebie. To ty decydujesz co instalujesz, co potrzebujesz, co jest dla ciebie ważne na komputerze. Większość z tych rzeczy możesz zrobić przy pomocy m. in. Terminala. To tutaj wpisujesz komendy, które sprawią że programy się zainstalują, zaktualizują lub usuną. Pełna kontrola nad swoim komputerem to również pełna odpowiedzialność za to jak i co na nim funkcjonuje.

 

Jakiego Linuxa ?

Więc zdecydowałeś się wypróbować Linuxa, Gratulacje! Ale… którego Linuxa? Nie ma jednego określonego środowiska operacyjnego, dlatego musisz wybrać dystrybucję. Dystrybucja to gotowy już system operacyjny z osobnym wyglądem, wsparciem i zastosowaniem. Wybór dystrybucji zależy od twojego użytkowania, preferencji oraz celu. Co innego będzie ci potrzebne w domu, w biurze, na serwerze albo w specjalistycznej pracy. Dla uproszczenia potraktujmy że szukasz coś dla swojego prywatnego użytku.

 

Jedna z popularnych wyszukiwarek AI pokazuje następujące propozycje:

 

 

W naszej opinii nie są to złe wybory. W dużym uproszczeniu wszystkie powyższe dystrybucje posiadają wspólnych „rodziców” – Debian i/lub Ubuntu. Są to fundamenty na bazie których zbudowano wiele innych Linuxów. Ogromnym plusem tej zależności jest fakt, że porada techniczna działająca przy Ubuntu może pomóc w problemie np. przy Mincie i na odwrót.

 

Przedstawimy wam teraz pokrótce każdą dystrybucję z powyższej listy. Pierwsza pozycja, zarazem najpopularniejsza wersja:

 

UBUNTU LTS (Long Term Support) – są to wersje systemu oparte na Ubuntu, które charakteryzują się długoterminowym wsparciem technicznym oraz stabilnością aktualizacji (zabezpieczeń i poprawek). Każda dystrybucja Ubuntu LTS ma zagwarantowane 5 lat wsparcia. W przypadku zwykłych wersji jest ograniczone do średnio 9 miesięcy. (Ciekawostka : dodatkowo zainteresowane osoby/firmy mogą płatną subskrypcja wydłużyć wsparcie nawet do 15 lat). Ponadto osoby posiadające problemy zdrowotne np. wzrok/słuch/etc. , już podczas instalacji systemu mogą go przygotować, by był łatwiejszy w użytkowaniu. (Więcej informacji pod linkiem about:blank)

Oficjalne wymagania systemowe :

• Procesor dwurdzeniowy 2 GHz lub lepszy
• 4 GB pamięci ram
• 25 gb pamięci na dysku
• Port USB i lub napęd DVD/BD do skorzystania z nośnika instalacyjnego
• Dostęp do Internetu

 

MX Linux Xfce – szybka i lekka dystrybucja oparta na Debianie Stable. Ze względu na niskie zużycie zasobów ta wersja Linuxa bardzo dobrze nada się dla starszych i nowszych komputerów. Posiada zestaw narzędzi MX Tools, czyli gotowe aplikacje do m.in. instalowania programów, naprawy bootowania, czyszczenia systemu.

Wymagania systemowe – Minimalne/Zalecane

• 5 GB na dysku / 20 GB (zalecany SSD)
• 1 GB / 2 GB ram
• Port USB i lub napęd DVD/BD do skorzystania z nośnika instalacyjnego
• Nowoczesny procesor Intel lub AMD

 

Zorin OS – dystrybucja oparta na Ubuntu. Przyjazna alternatywa do Windows i macOS ze względu na interfejs, który można wizualnie dopasować do wyglądu tych systemów Jest kompatybilny z narzędziem Wine, które pozwala na uruchamianie wielu programów przeznaczonych dla systemu Windows. System po instalacji jest od razu gotowy do użycia, ponieważ posiada wiele preinstalowanych aplikacji.

Oficjalne wymogi systemowe :

• Procesor : CPU: 1 GHz Dual Core – Intel/AMD 64-bit processor
• Pamięć RAM : Minium 2 GB GB
• Miejsce na dysku: 15 GB (Wersja Core), 35 GB (Wersja Education), or 45 GB (Wersja Pro)
• Minimalna rozdzielczość 800 × 600 pixeli

 

 

Linux MINT – dystrybucja opata na Ubuntu i Debianie. System jest przyjazny dla początkujących użytkowników dzięki intuicyjnemu wyglądowi przypominający interfejs Windowsa. Posiada menedżera oprogramowania, narzędzia do aktualizacji, przywracania systemu i łatwej instalacji sterowników. Dostępny w wersjach z różnymi środowiskami graficznymi (Cinnamon, MATE, XFCE).

Wymagania systemowe :

• Procesor dwurdzeniowy 2GHZ lub lepszy
• 4 GB pamięci ram
• 25 GB pamięci na dysku
• Port USB i lub napęd DVD/BD do skorzystania z nośnika instalacyjnego
• Dostęp do Internetu

 

Elementary OS – dystrybucja oparta na Ubuntu. Ze względu na swój minimalistyczny i spójny interfejs wyglądem przypomina macOS. Korzysta z własnego AppCenter i tam można pobrać aplikacje powszechnie dostępne, jak i autorskie narzędzia.

Oficjalne zalecane wymagania sprzętowe :

• Niedawno wydany Intel Core i3 lub porównywalny dwurdzeniowy procesor 64-bitowy
• 4 GB pamięci operacyjnej (RAM)
• Dysk SSD o pojemności przynajmniej 32 GB
• Dostęp do Internetu
• Wbudowana lub przewodowa mysz/touchpad oraz klawiatura
• Ekran o rozdzielczości minimum 1024×768

 

 

Podsumowując

System operacyjny Linux to ciekawa alternatywa dla użytkowników Windowsa. Jest elastyczny, wielozadaniowy i również bezpieczny. Ty odpowiadasz za jego wygląd, programy które się na nim znajdują i jak będzie dostosowany tylko pod ciebie. Z uwagi na dostępną ilość jego wersji trudno wybrać idealny na start, ale mamy nadzieję, że z naszą pomocą dokonasz odpowiedniego wyboru i będziesz z niego zadowolony.